Ze helpt de herfstwezen de winter door. Veri van Ommen, vergunninghouder van de Nijmeegse egelopvang annex vogelasiel, wijst op een ernstig verzwakt egeltje onder een warmtelamp. Het egeltje wordt een 'herfstwees' genoemd, omdat het in het najaar is geboren. Dat is te laat om goed op gewicht aan de winterslaap te beginnen. Het 'stekelvarkentje van Nederlandse bodem' ligt opgerold, verscholen onder een laag krantensnippers. Het diertje heeft een oppervlakkige ademhaling. De egel, 23 december jongstleden binnengebracht, verblijft in de ziekenboeg.

"Deze egel weegt minder dan 400 gram. Dat is te weinig om op eigen kracht de winter door te komen. Ze moeten voldoende vetreserves hebben om in de natuur te kunnen overleven", zegt Veri van Ommen. Haar erkende egelopvang, één van de zeven in Gelderland, telt momenteel acht egels. De laatste is 30 december aangetroffen in Zwanenveld in de Nijmeegse wijk Dukenburg. Het stekelig zoogdiertje is zojuist voorzien van een bakje water met druivensuiker en een schaaltje met doorweekt kattenvoer.

"Zacht voedsel, daar houden ze van. Nee, ze mogen absoluut geen melk, want een egel kan geen lactose verdragen. Van melk krijgen ze diarree, waardoor het diertje nog meer verzwakt", legt Van Ommen uit. Dierenarts Astrid Wessels, verbonden aan de egelopvang, zorgt voor de medische verzorging van de dieren. De helft van de overwinteraars onder de egels verblijft in de ziekenboeg of in het egelhuis, de rest zit in kleine egelhokken in het buitenverblijf. De egels die binnen zitten, slaan de winterslaap over.

Van Ommen: "Ze worden, als ze goed zijn aangesterkt, pas in maart weer teruggeplaatst in een egelvriendelijk landschap, een terrein met veel schuilmogelijkheden. Beslist niet in de buurt van een weg."

Haar egelcentrum, op het terrein van Dierenambulance Nijmegen, heeft afgelopen jaar 188 egels opgevangen. Ook geeft het veel voorlichting en advies over bijvoorbeeld de bouw van een egelhok of het inrichten van een egelvriendelijke tuin. Van Ommen: "De veel voorkomende verstening van tuinen, waarbij alles wordt dichtbetegeld en met schuttingen omheind, is slecht voor de egel. Meer groen, minder bestrating. En ruim niet alle takken en bladeren op in de herfst, maar laat een rommelhoekje liggen. Egels zoeken dit soort plekken op voor hun winterslaap."