INFORMATIE PER DIERSOORT
Wilde konijnen


Ook het wilde konijn is een zoogdier dat veelvuldig in de omgeving van mensen voorkomt. Hoewel ze een duidelijke voorkeur hebben voor droge, zandige gebieden en half open landschappen, ziet u ze ook in stadsparken en soms in tuinen.
Hoewel het konijn geen uitgesproken nachtdier is, komen ze in de natuur pas bij het invallen van de schermering uit hun holen tevoorschijn.
Wilde konijnen hebben meestal een bruingrijze vacht, die in de nek een oranjebruine tint vertoont, maar er komen ook diverse kleurvariëteiten voor, zoals zwart en albino. Wanneer u met hulp behoevende konijnen te maken krijgt, gaat het meestal om verkeersslachtoffers, zieke konijnen (myxomatose) en moederloze dieren.

Verkeersslachtoffers
Er vallen onder de wilde konijnen veel verkeersslachtoffers. Meestal is de klap fataal. Als een konijn de aanrijding overleeft kunt u helpen:
Vaak is de ruggengraat beschadigd (achterpootjes functioneren niet meer), hersenletsel (het konijn houdt zijn kop in een vreemde houding), gebroken ledematen en shock.

• Wanneer het dier bij bewustzijn is maar door zijn verwondingen niet kan vluchten, raakt het dier in paniek. Dek het zo snel mogelijk af met bijvoorbeeld een doek.
• Leg het dier voorzichtig op een rustige plek (in een dichte doos) en bel een dierenambulance

Zieke konijnen (myxomatose)
Als u een ziek konijn aantreft, lijdt het waarschijnlijk aan myxomatose.
Dit is een zeer besmettelijke, pijnlijke en snel dodelijk verlopende ziekte, die oorspronkelijk door de mens is geïntroduceerd.

Binnen enkele dagen tot 2 weken na de besmetting krijgt het konijn last van onderhuidse ontstekingen. Het eerste verschijnsel is meestal een bindvliesontsteking van de oogleden (dikke vieze gezwollen oogleden).De kop, oren en ogen zwellen op en er vormen zich onder de huid en aan de geslachtsorganen harde knobbels. De ogen gaan dichtzitten, er ontstaan korsten op de neus en knobbels in de oren. In de laatste stadia komt er vocht uit de gezwollen lichaamsdelen dat veel virusmateriaal bevat. Omdat de kop gezwollen is kan het dier, dat veel pijn heeft niet eten en drinken en sterft na enkele dagen.

Het zieke konijn is vrijwel blind, kan de weg naar zijn hol niet terugvinden en loopt gedesoriënteerd rond.

• Probeer een konijn dat aan deze zieke lijdt voorzichtig te vangen (het dier ziet u misschien niet meer, maar voelt -trillingen- u wel aankomen)
• Plaats het in een dichte doos en bel een dierenambulance of dierenarts.
• Een konijn dat aan myxomatose leidt is ten dode opgeschreven.
• Pas op voor besmetting van tamme konijnen. De vlooien die het stervende dier verlaten kunnen het virus overbrengen op andere konijnen.U kunt dit voorkomen door wat vlooienpoeder op het konijn te strooien.

Besmetting
Myxomatose wordt verspreid door besmet gras en overgebracht door steekmuggen, teken of konijnevlooien (Spilopsyllus cuniculi). De ziekte kan dus ook overgebracht worden op tamme konijnen. Een tam konijn kan preventief ingeënt worden (ouder dan 6 weken en niet drachtig). Om het konijn tijdens de gevaarlijkste periode, als er veel muggen zijn, te beschermen is inenting (meestal in combinatie met vaccin tegen VHS) in de maanden april/mei en september/oktober aan te bevelen). Konijnen die een ziektegolf overleven, geven de afweerstoffen door aan hun nakomelingen. Er komen steeds meer konijnestammen voor die min of meer immuun zijn.

De ziekte komt uitsluitend voor bij konijnen.

Jonge konijnen
Konijnen kiezen soms een ongelukkige plek om hun jongen te werpen (in een berg zand van een aannemer, in een zandbak op een schoolplein enz.)

Het moertje bezoekt haar jongen 1 à 2 maal per etmaal (alleen ‘s nachts) om te zogen, wat in een minuut of drie gebeurd is. Daarna verlaat het moertje het nest en sluit de opening af. Wanneer de jongen 16 tot 21 dagen oud zijn klauteren ze zelf naar buiten en wordt de wentel (kraamnest) niet meer afgesloten. Nadat ze een paar dagen naar buiten hebben zitten gluren, beginnen de jongen voorzichtig rond de ingang van het nest te grazen. Voor ze een maand oud zijn, rennen en spelen ze op een afstand van een paar meter van het nest, waarin ze snel verdwijnen als er gevaar dreigt. Het moertje is dan nog meestal dicht in de buurt en waarschuwt haar jongen door met haar achterpoten op de grond te trommelen.

Wanneer u jonge konijnen aantreft:

• Laat een nest jonge konijnen zoveel mogelijk met rust. Na een paar weken is moederkonijn met de jongen vertrokken.
• Is het nest beschadigd of zijn de jongen opgepakt (bijv. door kinderen) probeer dan toch de jongen terug te leggen en de situatie zoveel mogelijk te herstellen. Het moederkonijn zal in de komende nacht waarschijnlijk de jongen zelf verplaatsen naar een veilige plek.
• Indien de situatie niet te herstellen is of het kraamnest om een dringende reden niet gehandhaafd kan worden, zullen de jonge konijnen met de hand groot gebracht moeten worden.
  Dit is een ongewenste situatie die zoveel mogelijk vermeden moet worden. Jonge konijnen, die door hun eigen moeder grootgebracht worden hebben de meeste overlevingskansen in de natuur.

Vindt u jonge ‘konijnen' in de open lucht (bijv. in een weiland), dan is er een grote kans dat het gaat om jonge haasjes.

Jonge haasjes zijn vanaf de geboorte geheel behaard en hebben de oogjes meteen open. Ze worden in de open lucht geboren (al vanaf februari) en worden éénmaal per etmaal (tegen de schemering) door hun moeder bezocht.
Jonge haasjes hebben een gevlekte vacht in tegenstelling tot konijntjes, die egaal bruin zijn. Net als bij jonge weidevogels vallen de jongen door deze kleurschakering minder op tussen het gras.
Deze haasjes zijn dus niet verlaten: laat ze met rust.

Dierenambulance Nijmegen, © 1997 - 2008